Recep ERÇİN
Türk akademisyen, moleküler biyolog, genetikçi, tıp tabibi ve bilim insanı Prof. Dr. Gökhan S. Hotamışlıgil, ABD Ulusal Bilimler Akademisi’ne (NAS) üye seçildi. 1863’te ABD Başkanı Abraham Lincoln döneminde kurulan Ulusal Bilimler Akademisi, üyeliği bilimsel araştırmalarda üstün ve kalıcı muvaffakiyet gösteren isimlere veriyor. Akademi üyeliği, bilim dünyasının en itibarlı unvanları ortasında kabul ediliyor.
DÜNYA’nın sorunlarını yanıtlayan Prof. Dr. Gökhan S. Hotamışlıgil, “Bilim Akademisi bizim küçük dünyamız için çok kıymetli bir şey. Yaşam uzunluğu yapılan çalışmaların ve katkıların bir tıp tescili üzere düşünebilirsiniz. En değerli tarafı da bunun bir heyet değil, bütün meslektaşlarınız tarafından verilmesi. Biyomedikal bilimlerden matematiğe, toplumsal bilimlerden fiziğe kadar dünyanın en üst seviye bilim insanlarının ortak kararıyla gerçekleşiyor. O yüzden benim için çok değerli ve duygusal olarak da kıymetli bir mana taşıyor” dedi.
Metabolizma ile bağışıklık ortasındaki ilgiyi inceliyor
Bağışıklık sistemi ve diyabet üzerine yaptıkları çalışmaların son çıktıları paylaşan Hotamışlıgil, şunları söyledi: “Şu anda dünyanın karşı karşıya olduğu en büyük sıhhat problemlerinden biri tıpkı anda büyüyen nüfus yaşlanması, obezite ve bunlara bağlı kronik hastalıklar kümesi. Bizim çalışmalarımızın merkezinde metabolizma ile bağışıklık sistemi ortasındaki münasebet yer alıyor.
Son 30 yılda gördük ki bağışıklık sistemi sadece enfeksiyonlarla yahut yabancı oluşumlarla savaşmıyor; tıpkı vakitte hem metabolizmayla çok derin bir alaka içerisinde faaliyet gösteriyor hem de metabolizmayı direkt etkiliyor. Bilhassa kronik metabolik inflamasyon yahut ‘metaflamasyon’ dediğimiz düşük düzeyli fakat daima devam eden bağışıklık cevabı; yaşlanma ve obeziteyle alakalı birçok hastalığın temelinde yer alıyor. Bizim de son 30 senede katkıda bulunmaya çalıştığımız alan ve tahliller üretmeye çalıştığımız sorun bu hususlara odaklı.
Bunlar içerisinde metabolik inflamasyonun tanımlanması, organel işlevlerinin metabolik tesirleri ve denetimi, yağ metabolizması ve yağlara odaklı yeni hormonların bulunmasını sayabilirim. Şu an en yoğun olarak çalıştığımız ve beşere geçiş basamağına gelmiş olan konular yağ asiti tabiatında olan ve yağlara bağlanan hormonların insan uygulamalarına odaklı.”
“Hayatta kalmayı sağlayan sistemler bugün dezavantaja dönüştü”
Prof. Dr. Hotamışlıgil, “Obezite hastalığı kalıtsal mı yoksa çağdaş ömrün getirdiği çok tüketimin bir sonucu mu?” sorumuz üzerine, şu bilgileri verdi: “Aslında ikisi birden. İnsanın biyolojik tarihi boyunca kıtlık şartlarına ahenk ve direnç geliştirme ihtiyacı şu anki biyolojik altyapımızda çok baskın bir etken. Örneğin açlığa karşı çok güçlü müdafaa mekanizmalarımız var fakat bolluğa karşı aynı ölçüde güçlü savunmalarımız yok.
Modern hayatta ise sürekli erişilebilir yüksek kalorili besin, hareketsizlik ve gerilim üzere faktörler, mevcut ahenk kapasitesini aşıyor ve bu sistemi bozuyor. Hasebiyle geçmişte hayatta kalmayı sağlayan biyolojik sistemler bugün dezavantaja dönüşmüş durumda. Bizim ana maksadımız de bu temel zafiyet noktalarını ortaya çıkarmak ve bunlara karşı düzenleyici girişimler geliştirmek.”
Yaşlanma ve obeziteye karşı moleküler tedavi için çalışıyor
Enlila Biyoteknoloji’de yaptıkları çalışmalar hakkında da bilgi veren Hotamışlıgil, şunları söyledi: “Enlila’nın temel bilimsel hedefi; yaşlanma ve obezite ile ortaya çıkan kronik metabolik hastalıkların altında yatan moleküler sistemleri çözmek ve bunları tedaviye dönüştürmek.
Laboratuvarımızda keşfettiğimiz ve yağ hücrelerinden salgılanan bir proteinin hem metabolizma ile bağışıklık sistemi ortasında kritik bir bağlantıyı yönettiğini hem de deneysel modellerde kronik hastalık kümelerine karşı çök değerli bir direnç sağlayabileceğini gördük. Hem bizim hem de birçok bağımsız genetik çalışma, bu sistemin insan sıhhati için de çok kıymetli bir rol oynadığını doğruluyor. Sonraki amacımız bu bilgiyi Enlila projesiyle insan tedavilerine dönüştürmekti.
Bunun için de yola çıkarken Cumhuriyetin ve bankanın 100. yılında düzenledikleri “Atatürk Vizyonuyla Gelecek Yüzyıla Bakış” konferansı ile yollarımızın kesiştiği İş Bankası ile ortak bir vizyonda buluşmamız tesirli oldu. Enlila’nın Banka ve İş Teşebbüs takımlarıyla birlikte hayata geçirdiğimiz şirket tarafı bu bilimsel keşifleri ilaç geliştirme sürecine taşırken, Harvard’daki laboratuvarımız da temel bilim çalışmalarına devam ediyor. Bu modelde bir tarafta laboratuvarı uzun vadeli destekleyen bir akademik araştırma yapısı, öbür tarafta bilimsel projelerin uygulamaya dönüşmesini sağlayacak endüstriyel bir kuruluş var.
Harvard Üniversitesi de bu yapının değerli bir modülü ve paydaşı. Enlila projesinin maksadı yaşlanma, obezite ve yaşlanma ile birlikte gelen kronik hastalıklarla uğraşta insanların sağlıklı ömür müddeti ile toplam hayat mühletini örtüştürecek tahliller geliştirmek ve Türkiye ile Amerika ortasında bir bilim ve teknoloji köprüsü oluşturmak.”
Kaynak: Dünya
