ABD Bölge Yargıcı Leo Sorokin, Trump idaresinin nitelikli yabancı emekçi istihdam etmek isteyen patronlara 100 bin dolar fiyat getirme planını durdurdu. Yargıç Sorokin, bu mali yükümlülüğün yetkisiz bir vergi niteliği taşıdığına hükmetti. Karar, ABD’li işletmelerin uzmanlık alanlarında yabancı profesyonelleri istihdam etmesini sağlayan H-1B vize programı müracaatlarını direkt etkiliyor. Yargıç Sorokin, siyasetin Kongre’yi baypas ederek yürütme yetkisini aştığını tespit etti. Gerekçeli karara nazaran, bu cins bir harç yasa koyucuların açık yasama onayını gerektiriyor ve başkanlık yetkisinin anayasal hudutlarını gösteriyor.
Eylül 2025 tarihindeki başkanlık kararnamesi ülke çapında geniş bir reaksiyon topladı. Şirketler, bu uygulamanın etkilenen çalışanları için ne manaya geleceği konusunda derin telaşlar yaşadı. O devirde Seyfarth hukuk firmasının ortağı Leon Rodriguez, Beyaz Saray’ın yatıştırma eforlarına karşın belirsizliğin sürdüğünü belirtmişti. Obama idaresinde ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri Yöneticiliği yapan Rodriguez, birtakım uzmanların H-1B vize programı kapsamındaki çalışanlarına seyahat etmeme tavsiyesi verdiğini aktarmıştı.
H-1B vize programı davasında eyaletlerin kazanımı
Yargı kararı, yasal süreci başlatan birçok ABD eyaleti için büyük bir zafer manası taşıyor. Davacılar, yüksek fiyatların H-1B vize programı üzerinden memleketler arası uzmanlığa sırtını dayayan kamu kurumlarında işe alımları önemli halde baltalayacağını savundu. Eyaletler, bilhassa devlet tarafından finanse edilen üniversitelerin ve tıbbi tesislerin olumsuz etkileneceğini vurguladı. Yargıç Sorokin, kararını temellendirirken iki kıymetli Yüksek Mahkeme kararına atıfta bulundu.
Söz konusu emsal davalardan biri, ferdi yükümlülüğü vergi olarak tanımlayarak Uygun Bakım Maddesi’ni onamıştı. Daha yakın tarihli öbür karar ise Kongre müsaadesi olmadan geniş kapsamlı tarifeler uygulamaya yönelik yürütme uğraşlarını reddetmişti. Mevcut karar, H-1B vize programı maliyetleri üzerinden idarenin iktisat siyasetlerine karşı karşıya kaldığı bir dizi yasal zorluğa yenisini ekliyor. Beyaz Saray and Adalet Bakanlığı, konuyla ilgili yorum taleplerine şimdi direkt bir karşılık vermedi.
Beyaz Saray engelleme kararına karşı temyize gidiyor
Beyaz Saray, mahkemenin verdiği bu durdurma kararına karşı süratlice temyize gideceğini bildirdi. Politico’nun aktardığına nazaran, Beyaz Saray Sözcüsü Taylor Rogers, H-1B vize programı sisteminin onlarca yıldır suistimal edildiğini savundu. Sözcü Rogers, Trump’ın bu aksaklığı düzeltmek gayesiyle nihayet somut bir adım attığını lisana getirdi. Washington’daki bir federal yargıcın daha evvel benzeri bir kararı onayladığını belirten Rogers, bu kararın temyizde bozulacağına inandıklarını söyledi.
Sorokin’in kararı, Washington DC’deki bir federal yargıcın altı ay evvel benzeri bir yürütme önlemini destekleyen kararından ayrışıyor. Lakin o dönemki karar, Yüksek Mahkeme’nin şubat ayında vergilendirme konusundaki yürütme hudutlarını netleştirmesinden evvel çıkmıştı. Yüksek Mahkeme’nin getirdiği yeni hukuksal çerçeve, H-1B vize programı davasında Yargıç Sorokin’in mevcut münasebetlerini direkt etkiledi. Yeni kurallar yürütmenin yetki alanını net olarak sonlandırıyor.
Yıllık kotalar ve H-1B vize programı yapısı
Mevcut haliyle 1990 yılından beri yürürlükte olan H-1B vize programı, her yıl en fazla 85 bin vize verilmesine imkan tanıyor. Sistem bu toplam kontenjanın 20 bin adetlik kısmını ileri derece diplomaya sahip müracaat sahiplerine ayırıyor. Mevcut yasa, yükseköğretim kurumları ile kâr maksadı gütmeyen araştırma kuruluşlarını bu yıllık sınırlamalardan muaf tutuyor. Trump, lokal personellerin istihdam imkanlarını baltaladığı gerekçesiyle bu programı daima olarak eleştiriyordu.
Trump, daha evvelki açıklamalarında H-1B vize programı bünyesindeki suistimallerin ulusal bir güvenlik tehdidi oluşturduğunu savunmuştu. Amerikalıların bilim ve teknoloji alanlarında meslek yapmaktan uzaklaştığını belirten Trump, bu durumun ABD liderliğini riske attığını sav etmişti. Yaşanan son hukuksal gelişmeyle birlikte H-1B vize programı dahilindeki yabancı iş gücü maliyetleri mevcut düzeyini korudu. Şirketler, mahkemenin yürütmeyi durdurma kararı sayesinde ek mali yükümlülüklerden şimdilik muaf kaldı.
Kaynak: Dünya
