Çin iktisadı mayıs ayında perakende satışların düşmesi ve yatırımların azalmasıyla istikrarsız bir büyüme çizgisi sergiledi. Ulusal İstatistik Ofisi (NBS) datalarına nazaran tüketimin ana göstergesi olan perakende satışlar mayıs ayında yüzde 0,6 geriledi. Analistler bu devirde perakende dalında satışların sabit kalmasını bekliyordu.
Nisan ayında yüzde 0,2 artış kaydeden bu data, Aralık 2022’den beri birinci aylık düşüşünü yaşadı. Beş günlük Personel Bayramı tatili ve hükümetin tüketim mallarını yenileme teşvikleri tüketici eğilimini üst taşımaya yetmedi. Yüksek baz tesiri de Çin iktisadı genelindeki bu yavaşlamayı destekledi.
İç talepteki zayıflamaya karşılık endüstriyel üretim mayıs ayında yıllık bazda yüzde 4,5 artış gösterdi. Nisan ayındaki yüzde 4,1’lik büyümenin akabinde gelen bilgi, Reuters anketindeki yüzde 4,3’lük beklentiyi aştı. Global yapay zeka yatırımları ve teknoloji talebi, üreticilerin İran savaşından kaynaklanan ihracat darbesini atlatmasını sağladı. İhracat alanındaki yüzde 19,4’lük büyüme şimdi Çin iktisadı iç pazarına yansımadı ve lokal tüketim zayıf kaldı.
İç ve dış talep ayrışıyor
Otomotiv dalı iç piyasadaki kırılganlığı net halde ortaya koydu. Ülkedeki yerli araba satışları mayıs ayında düşüşünü sekizinci aya taşıyarak zayıf talebi tescilledi. Economist Intelligence Unit kıdemli ekonomisti Xu Tianchen, mayıs ayında sanayi ile klâsik dallar ortasında besbelli bölünmeler yaşandığını belirtti. Xu Tianchen, ikinci çeyrekte Çin iktisadı büyüme oranının yüzde 5’ten yüzde 4,5 düzeyine gerilemesini beklerken, 2026 yılının tamamı için yüzde 4,5-5 ortası maksadın yakalanacağını öngörüyor.
Pinpoint Asset Management başekonomisti Zhiwei Zhang da tüketimi dengelemek ismine hükümetin temmuz ayında yeni adımlar atabileceğini söz etti. Zhang, ikinci çeyrek gayrisafi yurt içi hasıla bilgilerinin akabinde siyaset ayarlamalarının geleceğini iddia ediyor. Zayıf seyreden iç talep, yılın ikinci yarısında iktisat idaresinin müdahale muhtaçlığını canlı tutuyor. Mevcut riskler sebebiyle Çin iktisadı karar alıcıların teşvik paketlerini devreye almasını zarurî kılıyor.
Çin iktisadı gayrimenkul yatırımlarındaki düşüşle sarsılıyor
Yatırım tarafındaki zayıflık mayıs ayında iddialardan daha derin bir düzeye ulaştı. Sabit sermaye yatırımları yılın birinci beş ayında yüzde 4,1 gerileme kaydetti. Ekonomistler bu periyotta yüzde 2’lik bir düşüş öngörüyordu. NBS sözcüsü Fu Linghui, bu azalışta çok sıcakların ve ağır yağışların tesirli olduğunu açıklarken, Çin iktisadı için yeni kentleşme, kırsal kalkınma ve yeni kaliteli üretim güçleri alanlarında geniş bir yatırım alanı bulunduğunu ekledi.
Gayrimenkul yatırımları ise birinci beş ayda geçen yılın tıpkı devrine nazaran yüzde 16,2 düştü. Daldaki konut satışları ve yeni inşaat projeleri de mayıs ayında keskin gerilemesini sürdürdü. Büyük kentlerdeki birtakım toparlanma işaretlerine karşın, yeni konut fiyatları mayıs ayında daha süratli bir düşüş kaydetti. Çin iktisadı hanehalkı kredi dataları vatandaşların borçlanmaktan kaçındığını gösterirken, gelir artışının yavaşlaması Çin iktisadı tüketim dinamiklerini baskı altında tutuyor.
İstihdam piyasası üzerindeki baskı, yaz devrinde okuldan mezun olacak 12,7 milyon öğrenciyle birlikte artış gösteriyor. Yapay zekanın iş gücünün yerini alacağına dair kaygılar de çalışanlar ortasında korkuyu tetikliyor. Ülke genelindeki anket tabanlı işsizlik oranı ise nisan ayındaki yüzde 5,2 düzeyinden mayısta yüzde 5,1’e geriledi. Mevcut dengesizlikler karşısında Çin iktisadı istihdamı korumak ve iç talebi canlandırmak için yeni finansal düzeneklere gereksinim duyuyor.
Kaynak: Dünya
